Leesdossier bovenbouw

Zoals je waarschijnlijk weet, moet je voor het onderdeel literatuur bij Nederlands een literatuurdossier bijhouden. In klas 4 begin je met dit dossier en het wordt afgerond in het examenjaar.
Aangezien je het dossier dus meeneemt naar het volgende leerjaar is het van groot belang dat je vanaf het begin, alles goed bijhoudt.
Het dossier dient om zicht op jouw literaire ontwikkeling te krijgen, zowel door jezelf als door de docent.

Voor havo geldt dat er aan het eind van de vijfde klas acht literaire boeken gelezen zijn. Het moeten oorspronkelijk Nederlandstalige boeken zijn: dus geen vertalingen uit andere talen. Eén van die acht titels moet een gedichtenbundel zijn. De werken moeten besproken worden in het literatuurdossier.

Voor het vwo geldt dat er aan het eind van de zesde klas tenminste twaalf oorspronkelijk in het Nederlands geschreven werken gelezen zijn, waaronder drie van vóór 1880, één toneelstuk en één poëziebundel. De werken moeten besproken worden in het literatuurdossier. Voor vwo- leerlingen geldt bovendien, dat zij een overzicht kunnen geven van de hoofdlijnen van de geschiedenis van de literatuur en dat zij de gelezen werken kunnen plaatsen in cultuurhistorisch perspectief.

De indeling van het literatuurdossier is:

Een literatuurdossier bestaat uit een aantal onderdelen

• Overzichtsformulier
• Leesautobiografie
• Leesverslagen (+ secundaire literatuur)
• Balansverslagen
• Bibliografie

Overzichtsformulier

Aan het begin van klas vier krijg je van je docent een formulier waarop je de titel en auteur van het door jouw gelezen literaire werk noteert. Dit overzichtsformulier blijft alle jaren in het dossier. Voor jou is het handig te controleren of je op schema bent en de docent kan zo bijhouden welke boeken je gelezen hebt en of het desbetreffende leesverslag naar behoren is.

Leesautobiografie

In de leesautobiografie beschrijf je je ontwikkeling als lezer tot nu toe. In je leesautobiografie ga je in op (een aantal) van de onderstaande aspecten. Werk de onderstaande vragen uit tot een duidelijk gestructureerd verslag. De omvang van het verslag is vier kantjes A4.

• Welke boeken vond je prachtig toen je nog op de basisschool zat? Noteer schrijvers en titels als je die nog weet. Waar gingen die boeken over en waarom spraken die boeken je aan?
• Welke boeken vond je minder leuk toen je op de basisschool zat en waarom?
• Welke eigenschappen van verhalen vond je op de basisschool en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs belangrijk en nu niet meer?
• Welke eigenschappen van verhalen vond je op de basisschool en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs belangrijk en nu nog steeds?
• Welke boeken heb je tot nu toe in het voortgezet onderwijs met heel veel plezier en interesse gelezen? Noteer ook hier namen van schrijvers en titels als je die nog weet. Waar gingen die boeken over en waarom vond je die boeken mooi of interessant? Leg dit voor jezelf zo goed mogelijk uit.
• Welke boeken spraken je niet aan? Leg dit ook zo goed mogelijk uit.
• Doordat je ouder bent geworden en met veel soorten teksten in aanraking bent gekomen, is je smaak in de loop der jaren veranderd. Beschrijf in welk(e) opzicht(en) je smaak is veranderd.
• Noteer wat voor soort boeken je momenteel graag leest en waarom je nu leest. Beschrijf dus je huidige smaak.
• Wat voor soort boeken denk je in de komende tijd te gaan lezen? Wat voor boeken trekken je en waarom?
• Denk je dat je smaak in de komende jaren zal veranderen? Waarom wel/niet?

Leesverslag

Dit is het grootste onderdeel van je dossier.

Beschrijven

· Volledige en juiste titelbeschrijving (Titel, eventueel ondertitel, auteur, druk, jaar van uitgave, plaats, uitgever)

· Korte motivatie van je boekkeuze:
- Waarom koos je juist dit boek?
- Heb je meer van deze auteur gelezen, werd het boek je aangeraden door een klasgenoot of…?
- …….
Je beschrijft je motivatie in een paar regels.

· Samenvatting van de inhoud
Het maken van een goede samenvatting is erg belangrijk. Door het lezen van een samenvatting moet je een boek dat je één of twee jaar geleden gelezen hebt, weer goed voor de geest kunnen halen. Je mag samenvattingen van internet of uit uittrekselboeken gebruiken, maar let daarbij wel op dat je een goede samenvatting kiest. Met name de kwaliteit van internetverslagen is niet altijd betrouwbaar.

· Eerste persoonlijke reactie.
Nadat je het boek gelezen hebt, geef je in enkele zinnen weer wat je van het boek vindt. Je gebruikt daarbij een aantal beoordelingswoorden die je wel kort toelicht. Een uitgebreidere reactie geef je pas bij het "evalueren."

Verdiepen

In dit onderdeel ga je je verdiepen. Dit houdt in dat je een gedetailleerde beschrijving maakt van je leeservaring en dat doe je aan de hand van vijf verhaalaspecten. Het is de bedoeling dat je van elk onderdeel twee of drie vragen beantwoordt.

[overzicht alle vragen]

1. Onderwerp
2. Gebeurtenissen
3. Personages
4. Opbouw
5. Taalgebruik

Evalueren

Je hebt nadat je het boek gelezen hebt, een aantal vragen beantwoord, opdrachten gemaakt. Voordat je nu je eindoordeel over het boek geeft, zoek je secundaire literatuur over je boek. Je kunt hier bijvoorbeeld denken aan een recensie, achtergrondartikel of een inleiding. Je maakt een kopie van het secundair artikel en stopt dat in je leesverslag.
Zoek je een recensie, wat in de meeste gevallen gebeurt, dan kunnen wij je helpen. In het computerlokaal vind je bij het vak Nederlands, het programma "Literom" en dat bevat duizenden recensies.
Wat moet je nu met die secundaire literatuur doen? Je probeert de mening van de recensent en zijn argumenten eruit te halen en daar reageer je op. Ben je het eens met wat er geschreven wordt? Waarom wel of niet? Ben je door het lezen van de recensie anders over het boek gaan denken? Leverde de recensie je extra informatie om het boek beter te kunnen gebruiken? Bestaat je secundaire literatuur bij een bepaald boek uit een informatief artikel, maak dan een overzicht van de belangrijkste informatie.

Balansverslag

• Wat heb je in de afgelopen periode geleerd van het lezen van literatuur?
• Is je manier van lezen de afgelopen periode veranderd? Zo ja, beschrijf die verandering.
• Wat heb je afgelopen periode met plezier gelezen en wat vond je de afgelopen periode niet leuk om te lezen? Beschrijf waarom je iets wel of niet met plezier gelezen hebt.
• Heb je de afgelopen periode een favoriet onderwerp ontdekt? Welk?
• Heb je de afgelopen periode een favoriete auteur ontdekt? Wie?
• Wat is je huidige favoriete boek en waarom?
• Ben je de afgelopen periode een bepaald genre gaan waarderen? Welk genre?
• Herlees je leesautobiografie en geef aan of je persoonlijk leessmaak is veranderd of niet. Ben je andere boeken / schrijvers / genres gaan waarderen?

Bibliografie

De bibliografie ziet er als volgt uit:

• Lijst van primaire en secundaire werken.
• HAVO: chronologisch op jaar van eerste druk.
• VWO: chronologisch en met periode aanduiding. De periode aanduiding word als volgt aangegeven: "Middeleeuwen", "zestiende en zeventiende eeuw", "achttiende eeuw", "negentiende eeuw tot 1880", "Fin de siècle 1880-1900", "periode 1900-1940", "periode 1940-heden".
• Een complete titelbeschrijving. Dit houdt in dat de naam van de auteur, de titel van het boek, een eventuele ondertitel, plaatsnaam, jaar van verschijning en druk.
  
  Voorbeeld: Remco Campert, Alle bundels gedichten, Amsterdam 1979 (tweede druk).