Wanneer gebruik je de lijdende vorm
Er kunnen verschillende redenen zijn om te kiezen voor de lijdende vorm in plaats van voor een bedrijvende vorm
:
de schrijver kan de handelende persoon niet noemen omdat die niet bekend is (bijv. Daar wordt aan de deur geklopt; wie zou dat zijn?);
de schrijver wil de handelende persoon niet noemen omdat die niet belangrijk is (bijv. Het huis wordt geheel gerenoveerd, Roken is hier niet toegestaan) of om welke andere reden dan ook (bijv. omdat hij die opzettelijk in het vage wil houden);
de schrijver wil niet de handelende persoon, maar de handeling centraal stellen (bijv. Er wordt wel veel gepraat, maar weinig gedaan);
de schrijver wil afwisselen met actieve zinnen, bijvoorbeeld die met het enigszins formele men of het onpersoonlijke je (vergelijk bijv. Dat kan men beter vermijden met Dat kan beter worden vermeden);
de schrijver wil zinnen beter op elkaar laten aansluiten (bijv. Hij bewonderde ons nieuwe kantoor. Het is gebouwd door een bekende architect);
de schrijver wil dubbelzinnigheid voorkomen (vergelijk bijv. de werknemers die hun collega's hebben verraden met de werknemers die door hun collega's zijn verraden).
Het gebruik van de lijdende vorm wordt algemeen beschouwd als vaag, saai, droog, zakelijk en onpersoonlijk en is kenmerkend voor ambtelijk en wetenschappelijk taalgebruik. Om de leesbaarheid en levendigheid van teksten te bevorderen bevelen verschillende auteurs daarom aan de lijdende vorm alleen te gebruiken als dat beslist nodig is.
Als men bewust kiest voor een onpersoonlijke stijl, kan het gebruik van de lijdende vorm functioneel zijn. De lijdende vorm hoeft men dan ook wat ons betreft niet in alle gevallen te vermijden, maar we raden wel aan voor afwisseling te zorgen.